Mentoring

Opór i przeniesienie

Czym jest mentoring? Opór i przeniesienie

Opór w terapii

W podejściach terapeutycznych krótkoterminowych nastawionych na poszukiwanie rozwiązań, które zachęcają pacjenta aby w pełni realizował swoje pragnienie opór często jest definiowany jako błąd terapeutyczny. Błąd ten może wynikać z nieuwzględnienia osobistej drogi człowieka do celu, jego zasobów oraz subiektywnych preferencji.

Wiele podejść terapeutycznych podkreśla, że pacjent ma zawsze rację, gdyż jest najlepszym ekspertem od swoich spraw (Jung, Mindell, Hillman, Wilber). Niekiedy jedynie zatracił umiejętność dobrego wykorzystywania swoich możliwości lub nie nauczył się ich wykorzystywania w odpowiednim czasie lub też uogólnił pojedyncze porażki. Tym samym jego energia psychiczna może być okresowo zablokowana lecz zawsze zachowuje aktywny potencjał możliwy do uruchomienia. Pogląd ten odziedziczyły nowe modele pracy z rozwojem osobistym człowieka – mentoring, tutoring i coaching.

Człowiek (w roli pacjenta) może zatem aktywnie współdziałać z podjętym modelem terapeutycznym według zaleceń lekarza lub terapeuty (według niektórych podejść aktywność pacjenta jest warunkiem koniecznym zdrowienia), na przykład aktywnie ćwicząc. Jednak ocena postępów zdrowotnych a także skuteczności zastosowanej metody a tym samym odpowiedzialność za jej skutki, w tym również za działania uboczne i niepożądane, należy do lekarza lub innych osób działających z na jego zlecenie np. psychoterapeuty, fizjoterapeuty, masażysty i innych.

Opór w mentoringu

W przypadku mentoringu konieczne jest uwzględniania osobistych doświadczeń mentee, jego tempa pracy oraz nawyków edukacyjnych. Im jaśniej doprecyzowane są cele oraz narzędzia, które maja być zastosowane w ramach mentoringu oraz grafik pracy mentoringowej z podziałem na cele cząstkowe, tym mniejsze ryzyko pojawienia się oporu. Podobnie skutecznym elementem omijania lub neutralizowania oporu jest skoncentrowanie się na zadaniach i nieustanne uświadamianie mentee dokąd zmierza mentoring oraz jaki wynik ma zastać osiągnięty.

Sygnały oporu

  • Unikanie kontaktu, np. zwlekanie ze spotkaniami, spóźnienia, przekładanie sesji
  • Unikanie w kontakcie bezpośrednim np. tracenie kontaktu wzrokowego; wymówki; odbieranie maili, telefonów w czasie sesji; skracanie sesji; brak koncentracji na przebiegu rozmowy mentoringowej
  • Nie realizowanie zadań, ćwiczeń, prac domowych
  • Realizowanie zadań połowicznie, niestaranne, „na odczepnego”
  • Kontrowanie, polemizowanie, krytyka, kategoryczne ocenianie – mentora, procesu mentoringowego, firmy, zwierzchników, zadań itp.
  • Milczenie, brak pomysłów, brak aktywności, brak zaangażowania
  • Negowanie celu i wyniku
  • Brak chęci do wyciągania wniosków, do świętowania częściowych zwycięstw, brak identyfikacji z wynikami cząstkowymi i spodziewanym wynikiem cząstkowym
  • Częste choroby i złe samopoczucie przed, w czasie sesji i po ich zakończeniu
  • Narzekanie i kontrsugestywność, czyli im więcej argumentów „za” tym silniejszy opór oraz więcej argumentów „przeciwko”

Sygnały przeniesienia (mentee postrzega mentora jak negatywnego rodzica)

  • Milczenie, brak reakcji na feedback
  • Interpretowanie feedbacku od mentora w sposób osobisty, przypisywanie mentorowi nieistniejących i nieprawdziwych motywów oraz intencji
  • Branie feedbacku w sposób osobisty, obrażanie się na mentora, skarżenie, obmawianie, hejt
  • Utrata celu z „pola widzenia” na rzecz nieustannego powrotu do omawiania relacji mentor – mentee
  • Tłumiona lub wyrażana wprost niechęć, złośliwość, cynizm, agresja (wprost lub tłumiona)
  • Wywyższanie się i negowanie osoby mentora, mentoringu lub związanych z nim tematów
  • Przesadna zadaniowość i schematyczność w działaniu, sztywność w relacjach, wykonywanie zadań od – do
  • Acting outy, czyli nagłe niespodziewane wybuchy emocji; gwałtowne, nietypowe zachowania; niszczenie przedmiotów; zachowania niebezpieczne oraz irracjonalne
  • Nagłe zamiany tematów, celów sesji, porzucanie dotychczasowych wątków, przeskakiwanie z tematu na temat, niezdecydowanie

Sygnały przeniesienia (mentee postrzega mentora jak pozytywnego, idealnego rodzica)

  • Idealizowanie mentora i procesu mentoringu
  • Zachowania w stylu „najlepszego ucznia”, przesadna staranność, nadgorliwość, emocjonalność w czasie wykonywanych zadań
  • Oczekiwanie osobistych pochwał, wykonywanie zadań w oczekiwaniu na pochwałę ze strony mentora
  • Skracanie dystansu i deformalizowanie relacji, przymilanie się, pochlebstwa, elementy uwodzenia (także o naturze seksualnej)
  • Nagradzanie mentora np. poprzez komplementy, pochlebstwa, drobne upominki
  • Przewaga wątków osobistych w rozmowach z mentorem, zwierzanie się, oczekiwanie porad w sprawach prywatnych, traktowanie mentora jak terapeuty lub guru kompetentnego we wszystkich kwestiach życiowych
  • Nagłe, niespodziewane wizyty (także w miejscach i sytuacjach prywatnych) telefony, maile, elementy stalkingu, nagabywanie
  • Wyznania emocjonalne o charakterze osobistym, zgłaszanie prywatnych potrzeb
Czym jest mentoring? Opór i przeniesienie
5 (100%) 1 vote

Udostępnij:
Maciej Bennewicz

Maciej Bennewicz

Dyrektor Instytutu Kognitywistyki, wykładowca mentoringu i coachingu, pisarz, socjolog, coach, terapeuta, superwizor.