Talent

i uzdolnienie

Talent i uzdolnienie

Talent i uzdolnienie

Talent i uzdolnienie - identyfikacja
Talent i uzdolnienie – identyfikacja

Talent i uzdolnienie – zdolność i jej wykorzystanie. Osobisty potencjał i umiejętność jego wykorzystania. Talent interesuje nas tak bardzo, gdyż wyraża tęsknotę za naturalnymi zdolnościami. Lubimy słyszeć, że jesteśmy utalentowani, uzdolnieni. Lubimy przypatrywać się jak utalentowane osoby przepięknie i czysto śpiewają, skaczą na trampolinie, wykonują wspaniałe figury tanga, gotują doskonałe potrawy, rzeźbią w glinie albo z prędkością ponad 80 km/h mkną z góry na rowerze mtb. Niezliczona ilość filmów w necie przedstawia nam utalentowane osoby. Czym jest talent? Potocznie to dar, podarunek od losu, błogosławieństwo boże, naturalna skłonność.

 

Talent i uzdolnienie - lista synonimów
Talent i uzdolnienie – lista synonimów

 

Talent – modele poznawcze

Talent i uzdolnienie to temat, o którym od stuleci rozprawiają filozofowie a obecnie naukowcy. Możemy wyróżnić niezliczone ilości modeli i koncepcji utalentowania. Cztery z nich od dawna pozostają w obszarze moich zainteresowań i są przedmiotem tak szkoleń, jak i badań Instytutu Kognitywistyki. Są to: podejście taoistyczne, transpersonalne, funkcjonalne i archetypowe. Każde z nich proponuje nieco inny punkt widzenia, każde za cel stawia sobie odsłanianie potencjału ludzkiego oraz określania sposobu integracji lub wykorzystania wewnętrznej zasobności. Każda z nich wypracowała unikalne podejście akcentujące ciekawe aspekty rozwoju.

Talent i uzdolnienie - podejścia i modele
Talent i uzdolnienie – podejścia i modele

W oparciu o wszystkie wymieniane podejścia stworzyłem w ramach działań Instytutu narzędzia, dzięki którym osobiste talenty można szybko i łatwo identyfikować, inwentaryzować, wreszcie rozwijać i wzmacniać. Można również na bazie własnych talentów tworzyć dalsze działania np. rozwijać karierę zawodową, dokonywać zmiany aktywności zawodowej, przeorientowywań swoje zainteresowania, wzmacniać poczucie wartości i przede wszystkim działać w sposób spójny, radosny i efektywny.

 

Talent i Tao

Taoizm odwołuje się do koncepcji TE – małej właściwości, delikatnej cechy, która wzmocniona sprawia, że człowiek (każda istota) jest tym kim jest – w pełni. TE możemy traktować jako czynnik naturalny, jak zapis genetyczny, który sprawia, że jakaś tendencja uaktywnia się, a inna wycofuje lub przygasa. Nazywam to tygrysiością tygrysa. Choć tygrys należy do tego samego gatunku co pantera, serwal, lew i kot domowy w istocie jest istotą osobną. Nie tylko z powodu wielkości i umaszczenia. Jest zarazem we wszystkim podobny do kota domowego i całkowicie odmienny. Podobnie jest z każdym człowiekiem, którego można opisać przez cechy typowo ludzkie. Jednakże każdy z nas wyposażony jest również w unikalne cechy, które czynią go tym właśnie, wyjątkowym człowiekiem.

 

Odnalezienie i wzmocnienie w sobie tygrysiości tygrysa sprawia, że stajemy się spójni. Stawiamy na własne zasoby w większym stopniu niż na wyuczone, jak w cyrku, sztuczki. Iluż z nas cierpiało i cierpi gdyż kazano nam być księgowymi, informatykami, spawaczami lub piekarzami wbrew naszej tygrysiości tygrysa. Tymczasem prawdziwe TE, ukryty talent wciąż czeka na uwolnienie. Rzecz nie w tym czy wykonujemy zawód księgowego czy murarza, lecz w tym, czy jest on zgodny z naszym TE? Czy pozwala rozwijać i spełniać wewnętrzną właściwość?

Talent i uzdolnienie
Talent i uzdolnienie

Podejście funkcjonalne

 

Podejście funkcjonalne dość dobrze opisuje zestaw cech (talentów) opracowany przez Instytut Gallupa. Są tam umiejętności społeczne i komunikacyjne, zdolności relacyjne i operacyjne. W większości dotyczą funkcjonalnego charakteru cech, które pozwalają jednostce skutecznie działać w grupie społecznej. Pozwalają również opisać skłonności podmiotów. Talenty Gallupa badane najczęściej przy użyciu testów u jednych będę akcentować np. rywalizację jako talent u innych zaś np. dowodzenie, analizowanie, lub talent do uczenia się. Niektóre z nich to np.: poważanie – człowiek wyposażony w ten talent w naturalny sposób budzi zaufanie i szacunek, pracuje na swoje nazwisko, renomę, potrzebuje uznania, chce się wyróżniać; strateg – oznacza decyzyjność, wyobrażanie sobie różnych opcji i zdolność do wyboru najlepszej; zbieranie – to ciekawość świata, ekscytacja jego różnorodnością, kolekcjonowanie przedmiotów, bibelotów, eksponatów.

W tym podejściu nawet wiara w siebie uznawana jest za talent jako – pewność siebie, znajomość swoich mocnych i słabych stron, przekonanie o swojej skuteczności.

 

Podejście transpersonalne

Talent i uzdolnienie - podejście transpersonalne
Talent i uzdolnienie – podejście transpersonalne

Podejście transpersonalne zadaje pytanie o duszę i duchowość. W tym znaczeniu osobiste talenty to przejawy duchowości, która ujawnia się w działaniu. Gdy duchowość jest rozwijana – utalentowanie zyskuje swoją duchową podbudowę – będąc jej emanacją. Bywa też powstrzymywana. Wówczas talent i jego energetyczny napęd jakim jest duchowość (dajmon, jaźń, świadomość, sumienie) wchodzą w konflikt z pełnionymi rolami. Konflikt z sytuacją, w której żyje człowiek niespełniony, niedający przestrzeni własnym, ukrytym i stłumionym talentom – powoduje, że człowiek jest wewnętrznie rozdarty. Ujawnienie potrzeb dajmona (duszy) sprawia, że człowiek może żyć pełnią swego życia w zgodzie z najgłębszymi wartościami.

Talent i uzdolnienie - transpersonalne rewolucje
Talent i uzdolnienie – transpersonalne rewolucje

Podejście archetypowe

 

Podejście archetypowe jest bliskie transpersonalności, w której poprzez doświadczenia pojedynczego człowieka możemy odnajdywać prawdy uniwersalne. Możemy uczyć się i doświadczać porównując własne, unikalne przeżycie z doświadczeniem bliźniego. Fundamentem naszego sposobu myślenie o świecie i nas samych są archetypy, pradawne i uniwersalne symbole, dzięki którym nasze opowieści o świecie i tożsamości osobistej są porównywalne. Dzięki archetypom, które tworzą – zarówno kulturę i cywilizację – jak i osobowość jednostki i jej ludzką tożsamość – możemy istnieć w zrozumiałym dla siebie otoczeniu.

Cień

 

Wraz z każdym archetypem pojawia się jego przeciwieństwo – Cień. Jest to aspekt wyparty lub stłumiony danego symbolu i kryjącej się za nim treści. Gdy na salę wchodzi lekarz symbolicznie wnosi tam również postać (energię, znaczenie, emocje) uzdrowiciela lecz wraz z uzdrowicielem pojawia się również jego cień. Jest nim hochsztapler, znachor, konował.

Talent i uzdolnienie - konfrontacja z cieniem
Talent i uzdolnienie – konfrontacja z cieniem

Zatem wraz z nadzieją na wyleczenie (uzdrowienie) pojawi się również cień w postaci choroby i śmierci. Wraz z archetypem władzy pojawia się szubienica, wraz z sukcesem – przegrana, obok miłości krąży rozstanie, w cieniu awansu siedzi degradacja. Zatem talenty to również bardzo silne symbole wyrażające osobisty potencjał lub jego brak, nadzieje na rozwój i poczucie klęski. Dotarcie do poziomu archetypów zazwyczaj oznacza uzyskania ogromnej siły, gdyż unaocznia jednostce jej, nierzadko stłumioną, energię.

 

Zapraszam na pierwszy z cyklu krótki warsztat:

TALENT DISCOVERY więcej,

w czasie którego poznasz narzędzia i metody pracy z talentem – jego identyfikację i mechanizm rozwoju w oparciu o talenty

już 19 lipca o godzinie 18-20 w Centrum Inspiracjedojazd

więcej na ten temat

Talent i uzdolnienie - zasilenie talentu
Talent i uzdolnienie – zasilenie talentu
Talent i uzdolnienie
3.8 (75%) 4 votes

Udostępnij:
Maciej Bennewicz

Maciej Bennewicz

Dyrektor Instytutu Kognitywistyki, wykładowca mentoringu i coachingu, pisarz, socjolog, coach, terapeuta, superwizor.