Ważne cytaty: Ryszard Kapuściński

R. Kapuściński
R. Kapuściński

Ryszard Kapuściński legenda dziennikarstwa. Jeden z pierwszych polskich współczesnych dziennikarzy wojennych, podróżnik, poeta, nauczyciel, antropolog, filozof. Sam siebie określał jako tłumacza kultur.  Za życia ikona pisarstwa i dziennikarstwa po śmierci –  postać kontrowersyjna. W słynnej biografii, która  ukazała się po śmierci pisarza stawiane są tezy jakoby jego książki nie były reportażami tylko literacka fikcją.  Dokonany jest tam również dość surowy osąd jego pierwszych lat kariery i fascynacji komunizmem. Wybrałem cytat mocny, kontrowersyjny i niesłychanie interesujący pod względem obserwacji kultur. Kapuściński tak pisze o Afryce:

Umysł Europejczyka uznaje, że ma granice, akceptuje swoją niedoskonałość, jest sceptyczny, wątpi, stawia znaki zapytania. W innych kulturach tego nie ma. Więcej – są one skłonne do pychy, do uznawania wszystkiego, co własne, za doskonałe, słowem – są one w stosunku do siebie bezkrytyczne. Winą za całe zło obarczają wyłącznie innych, inne siły (spiski, agentów, obcą dominację w różnych formach). Wszelką krytykę uznają za złośliwy atak, za przejaw dyskryminacji, za rasizm itd. Przedstawiciele tych kultur traktują krytykę jako osobistą obrazę, jako rozmyślną próbę ich poniżenia, nawet jako formę znęcania się.

Komentarz

Europa ostatnich 500 lat borykająca się z wojnami religijnymi, reformacją i kontrreformacją, bogata w rewolucje, upadki tronów i dwie wojny światowe odrabia lekcje z historii i kultury – żmudnie, małymi krokami, lecz konsekwentnie. Rasizm, faszyzm, ksenofobia, ludobójstwo, kapitalizm, komunizm, holocaust, burżuazja, wyzysk, prawo, demokracja – to słowa odmieniane przez wszystkie przypadki przez wielkich myślicieli od Sartre’a po Derrida do Wittgensteina i Baumana. Stąd wyjechali najwybitniejsi naukowcy, pisarze i twórcy by zasilać Amerykę, kraj cudownych możliwości jakim wydawało się USA przez całe dziesięciolecia. Tutaj powstawała kultura mała i wielka – od Bacha i Haydna, po Czajkowskiego i Musorgskiego, Boscha, da Vinci i Moneta, po The Beatles, Felliniego i Bergmana.

Walka z korupcją, standardy, etyka – posunięte są w wielu krajach Europy do granic obsesji, jak Szwecja, Dania, Szkocja czy Szwajcaria. Kraje postkolonialne, zwłaszcza afrykańskie, wyzyskiwane i zepchnięte w nędzę przez Europejczyków, w zasadzie nie zbudowały samodzielnych struktur, innych niż dawne systemy klanowe, czasem wzmacniane islamem, czasem etniczną odmianą chrześcijaństwa i animizmu w postaci kultów voo doo. Kiedy w siedzibie europejskiej korporacji gdzieś w Afryce, do biura wchodzi szef, nikt nie śmie ruszyć głową, zerknąć w jego stronę, wszyscy truchleją. Dopiero gdy szef zawoła z imienia, gdy dotknie dłonią – pracownik „ożywa”. Nasze standardy skierowane na wykrywanie korupcji, mobbingu, molestowania, kupczenia urzędami, pedofilii, handlu ludźmi, przestępstw bankowych – w wielu krajach są Afryki dziwactwem. Co ciekawe również w niektórych obszarach Polski. Zdaniem Kapuścińskiego nasza zdolność do wyciągania wniosków z błędów, to nasza siła. Przez nami, Polakami spore zadanie – odbrązowienie naszej historii, wyplenienie naszych wad i ksenofobicznych nawyków, uświadamianie sobie, że jesteśmy obywatelami Ziemi a nie tylko swego plemiennego terytorium. Przegoniliśmy jednak Afrykę!

Ważne cytaty: Ryszard Kapuściński
Oceń artykuł

Udostępnij:
Maciej Bennewicz

Maciej Bennewicz

Dyrektor Instytutu Kognitywistyki, wykładowca mentoringu i coachingu, pisarz, socjolog, coach, terapeuta, superwizor.

8 komentarzy

  1. @Aniula to się nazywa higiena psychiczna!!! Gratuluję samoświadomości i złożenia samokrytyki.
    Tylko krytyka poprzedzona zbudowaniem poczucia własnej wartości ma sens. Człowiek, który sam wbija sobie szpile, jest autoagresywny, cierpi, sadomaso intelektualny nie zbuduje się nagle nawet najlepszą konstruktywną krytyką. Żeby coś krytykować nie można jednocześnie pozbawiać kogoś wszystkiego czyli poczucia sensu życia, poczucia radości z życia ale i odbierać melancholii czy własnej piersióweczki :-)
    Krytyka musi być proporcjonalnie mniej znacząca od pochwały budzącej pozytywny afekt, dobre, zdrowe emocje, wiarę w siebie, nadzieję na lepsze jutro, rozwój, większą przyswajalność uzyskiwanej wiedzy. Taka ewaluacja.
    Bardzo dziękuję @Maciejuszko Bennewicz za te genezę krytyki, ktorą wyłuskałeś z literatury Kapuścińskiego.
    Pozdrawiam.

  2. Zdaję sobie sprawę, że moje komentarze wydają się czasem smutne, ale to są tylko obserwacje, z natury jestem pogodną osobą i widzę też dużo dobrego, mam tylko problem z przyzwyczajeniem się do usilnego narzucania mi przez dziwnych ludzi szarości, prymitywizmu i chamstwa :)

  3. Ja myślę, że trzeba wymyślić sposób na ograniczenie pazerniactwa takich co to sobie kupują zegarki za 17 tyś a potem mówią, że się z kolegami wymieniają….. Ja się zastanawiam, czy głupota niektórych wynika z biedy, kompleksów, że ich koledzy tłukli łopatką w piaskownicy….? Coroczne ataki na Owsiaka stały się tradycją narodową, niektórzy posłowie utożsamiają gender tylko z aktem seksualnym….. Tak słucham i nie wierzę, niby wykształceni ludzie a oporni na rozsądek…

  4. Przeżyliśmy Stan Wojenny, Węgry ’68, 123 lat braku państwa kto wreszcie zaprosi Prezydenta Syrii do Warszawy?

  5. By the łej agresja do Żydów, Cyganówi i Sryganów to nic innego jak nastrój dystymiczny z elementami agresji, zazdrości, zawiści i braku nadziei czyli Zaburzenia Osobowości. Leczmy się swoimi metodami, ale wszystko ma swoje miejsce w czasie i przestrzeni.
    Nazizm, nacjonalizm i faszyzm tez nam przecież pokazują pięknie problem emocji. czytajmy to właściwie i z korzyścią dla siebie.

  6. @Aniua brawo, @Ad zgadzam się z takim ujęciem sprawy.
    Co ja myślę (choć wolałabym czasem nie, bo krwawą rzeczywistość musimy nazywać z nadzieją szarą, aby cokolwiek gdziekolwiek dnia następnego zdziałać)???
    Jestem zagorzałym przeciwnikiem systemów w formie sprzyjającej nadużyciom. Ryba psuje się od głowy. Głowę trzeba umacniać. Jak wyglądają nasze stosunki międzynarodowe? Atakowany Wałęsa pojeździł trochę po świecie. Do nas nikt nie przyjeżdża. Z Korei, Mongolii, z Arabii Saudyjskiej? Ale nie po nasze!!!! Tylko w celach umacniania wizerunku, napływu gotówki, wzrostu PKB. Jak można nie zaprosić Putina do Polski? Po komunie, Stalinie, Okrągłym Stole? Jak można nie pokazywać w mediach uroczystości powitania Kohla albo Gorbaczowa w Warszawie albo w Wierzynku Krakowskim???? Potrzebne nam pieniądze a nie nieustanne embargo na mięso do byłego ZSRR. Kto wreszcie skończy z głupia mitologizacją typu który Naród większy tego na wierzchu, a najbardziej cierpią na tym obywatele strzelający sobie w stopę, kolano i wreszcie w głowę :((((
    Jest źle, zróbmy żeby było dobrze?

  7. A ja bym „zabrązowił” naszą historię. Już wyjaśniam.
    Ostatnie 25 lat to nałożenie się okropnego kompleksu wobec Zachodu i nowych trendów „odbrązawiania” w czambuł naszej historii co skutkuje trendem, że wszystko co zachodnie jest super, ekstra postępowe i należy to w podskokach implementować w Polsce.
    Tymczasem przyglądając się dokładnie często podnoszonym sprawom typu wielowiekowe stosunki Polaków i Żydów, emancypacja kobiet czy tolerancja religijna z historii wynika, że moglibyśmy w wielu kwestiach być modelem dla zachodnich społeczeństw.
    Proponuję budowanie na naszych mocnych stronach! Moim zdaniem Polakom potrzebne są pozytywne przykłady z przyszłości, że dawaliśmy radę, że potrafiliśmy być pracowici, przewidujący i wielkoduszni. Równajmy w górę!
    W końcu wszystkie opowieści o historii są prawdziwe i wszystkie są mitem. Pytanie czy śnimy czarny czy biały sen.

  8. Młodzi inteligentni ludzie uciekają za pracą za granicę, skupiają się na asymilacji, na godnym życiu. Ciężko znaleźć nowych przyjaciół, niektórym ciężko prowadzić rozmowy w obcym języku. Oczywiście są w stanie się porozumieć, ale nie zawsze wyłapią konteksty językowe. To tak jak z osobami głuchoniemymi, znają nazwy rzeczy ale mają problem ze słowami abstrakcyjnymi. Funkcjonują ale…. ja potrzebuję rozmów, analizy różnych spraw, przez to rodzą się pomysły, zwiększa kreatywność. Hmm może inni mają inaczej :) Nie wiem czy w Polsce jest więcej chamów niż w innych państwach, ale na pewno jest wielu zmęczonych ludzi. Taki nowy kwiatek rządowy, osoby mieszkający na parterze będą musiały płacić za użytkowanie windy. Ci co nie płacili przez ostatnie trzy lata jeszcze zapłacą podatek od wzbogacenia….. Alternatywy 4 + Miś…

Komentarze są wyłączone.